Placemaking in the Urban Living Lab Heerlen and Aurora flat courtyard intervention: learning towards urban vitality in vulnerable and cultural diverse neighbourhoods
2022
De binnenplaats van Aurora als gezamenlijke opgave
In deze publicatie onderzoeken we hoe placemaking en een Urban Living Lab samen kunnen werken aan het dagelijks leven in een kwetsbare, cultureel diverse buurt. Onze focus ligt op de GMS-wijk in Heerlen-Noord en op de binnenplaats van de Auroraflat. De buurt draagt nog steeds de gevolgen van de mijnsluiting en kent vraagstukken rond stigma, energiearmoede, laaggeletterdheid en diversiteit. De flat had bovendien een negatieve reputatie, terwijl hij voor veel bewoners gewoon thuis is en een belangrijk aanknopingspunt voor vernieuwing kan zijn.
Voor ons is placemaking een stapsgewijze, mensgerichte manier om de kwaliteit van een plek te verbeteren. Een Urban Living Lab biedt daarvoor een praktische infrastructuur: bewoners, woningcorporatie, studenten, onderzoekers en lokale partners kunnen samen leren, ideeën testen en keuzes maken in de plek zelf. Het doel is niet om een vooraf bepaald ontwerp op te leggen, maar om te werken vanuit de ervaringen en waarden van mensen die de plek iedere dag gebruiken.
Van informele ontmoeting naar zichtbaar resultaat
De binnenplaats was grotendeels een parkeerterrein dat als gesloten en onprettig werd ervaren en waar bewoners over illegale activiteiten spraken. Met Wonen Limburg startten we een co-creatieproces om te onderzoeken hoe de plek klimaatadaptiever, circulairder en meer gericht op ontmoeting kon worden. Een pizzasessie maakte het laagdrempelig om kennis te maken en zorgen te delen. Fotogesprekken, posters bij de ingangen en Walk and Talks brachten daarna ervaringen van kinderen, ouderen, moeders, alleenwonenden en migranten beter in beeld.
Die inzichten vormden de basis voor de Aurora Challenge. Studenten uit bouw, ergotherapie en verpleegkunde, van verschillende niveaus en uit verschillende landen, werkten samen met lokale partners aan voorstellen. Bewoners, Wonen Limburg en andere betrokkenen kozen een winnend ontwerp. De volledige uitvoering vroeg meer tijd, maar circulair meubilair werd al ontwikkeld met een lokaal recyclingbedrijf en leerlingen uit het praktijkonderwijs en gepresenteerd tijdens de Spektakeldag.
We zagen dat werken in de buurt en informele ontmoetingen vertrouwen opbouwden en lokale kennis zichtbaar maakten. Kleine, tastbare ingrepen maakten circulariteit begrijpelijker, en bewoners zagen hun zorgen terug in zichtbaar handelen. Placemaking via een Urban Living Lab levert geen snelle eindoplossing op. Het kan wel een langzaam, transparant proces van verandering creëren waarin eigenaarschap groeit en complexe buurtvraagstukken gezamenlijk worden aangepakt.