Urban Living Labs en Placemaking voor Lokale Ruimtelijke Transities: de Auroraflat in Heerlen-Noord

De Auroraflat als plek om samen te leren

In dit artikel laten we zien hoe Urban Living Labs en placemaking kunnen helpen bij ruimtelijke transities die voor bewoners ook echt voelbaar zijn. We deden dat rond de Auroraflat in de GMS-wijk in Heerlen-Noord. Klimaatadaptatie, circulariteit en sociale samenhang klinken vaak groot en abstract. Voor ons kregen ze pas betekenis wanneer ze aansloten bij het dagelijks leven van mensen die rond de flat wonen, werken en naar school gaan.

De Auroraflat is een jaren-zestigcomplex in een wijk waar sociale, economische en ruimtelijke vraagstukken zich opstapelen. Energiearmoede, laaggeletterdheid en culturele diversiteit hangen er samen met de geschiedenis van de mijnsluiting en het verlies van passende werkgelegenheid. De renovatie van de flat en de grote muurschildering waren belangrijke fysieke veranderingen, maar ze riepen ook een andere vraag op: hoe kan de binnenplaats beter aansluiten bij de wensen en ervaringen van bewoners?

Van gesprek naar een plek die gebruikt wordt

Tijdens de Aurora Dagen maakten we ruimte voor informele pizzasessies, fotogroepsgesprekken en wandelingen. Bewoners, studenten, onderzoekers, Wonen Limburg, onderwijsinstellingen, de gemeente en lokale ondernemers brachten zo verschillende soorten kennis samen. Studenten uit civiele techniek, ruimtelijke ontwikkeling, bouwkunde, ergotherapie en verpleegkunde werkten naast bewoners en professionals. Placemaking betekende hier niet tijdelijke aankleding, maar samen uitzoeken hoe een plek verder kan groeien.

De Aurora Challenge maakte die opbrengst tastbaar. Het winnende ontwerp leidde tot circulaire zitgelegenheden, plantenbakken en prullenbakken. Met de lokale reinigingsdienst zochten we materialen op, en VISTA-studenten hielpen de objecten te maken. Bij de opening van de mural kregen ze een plek op de binnenplaats. Daarna kwamen er eetbaar groen, speelmogelijkheden en verdere ingrepen met bewoners, Wonen Limburg en een lokaal hoveniersbedrijf dat mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt werk biedt.

De binnenplaats is daarmee niet ‘af’. Dat is juist de bedoeling. Bewoners en kinderen gebruiken haar actiever en op hun eigen manier, terwijl gesprekken over duurzaamheid, klimaatadaptatie en circulariteit concreter zijn geworden. We nemen vijf lessen mee: betrek bewoners vroeg, bouw een breed kennisnetwerk, verbind grote opgaven aan lokaal belang, laat mensen ook meedoen in uitvoering en monitoring, en blijf openstaan voor ideeën buiten de bekende rollen. Zo kan een kleine plek een geloofwaardige proeftuin worden voor bredere verandering.